Me ftesë të Kancelarisë Federale të Republikës së Austrisë, ministri i Kulturës, Hajrulla Çeku mori pjesë në Samitin e Rinisë të Ballkanit Perëndimor të organizuar në Vjenë.
Ky samit u mbajt si pjesë e Vitit Evropian të Rinisë 2022 me temën, si mund të rinjtë e Ballkanit Perëndimor të kontribuojnë në një integrim të suksesshëm në Evropë.
Çeku në postimin e tij në Facebook ka thënë në të gjitha vendet tona, të rinjtë janë ata që janë më tolerantët, ata që shtyjnë para axhendën për paqe, gjithëpërfshirje dhe zhvillim të qëndrueshëm. Këto janë vlerat e të rinjve të Kosovës si qytetarë krenarë të shtetit më pro Evropian në Ballkan sipas matjeve të fundit. Ka shumë shpresë dhe entuziazëm për integrimin evropian në mesin e të rinjve tanë. Ata duan të përfaqësohen në një nivel evropian dhe të kontribuojnë në formimin e së ardhmes së Evropës. Përmes zyrës së BE-së në Kosovë, të rinjtë tanë kanë mundur të përfitojnë nga programet si Erasmus+, Creative Europe, Young European Ambassadors dhe Europe Goes Local.
Në Kosovë, integrimi është një rrugëtim po aq sa një destinacion përmes të cilit praktikat më të mira evropiane udhëheqin reforma të rëndësishme politike, ligjore, ekonomike dhe sociale.
Politika jonë për rininë udhëhiqet nga parimet e koordinimit, gjithëpërfshirjes dhe ndërhyrjeve ndërsektoriale. Arritjet themelore në këtë drejtim përfshijnë themelimin e Komisionit Shtetëror për Rininë si mekanizëm për koordinimin ndërqeveritar të politikave dhe programeve sektoriale.
Ne zbatuam një program të quajtur Dialogu Kombëtar për Rininë, në të cilin u intervistuan dhe u anketuan të gjithë aktorët e sektorit të të rinjve. Jemi në proces të hartimit të një Ligji të ri për Rininë ku do të trajtojmë çështjet kyçe ekzistuese brenda sektorit si dhe do të prezantojmë praktikat e reja më të mira siç është njohja dhe licencimi i punëtorëve rinorë për herë të parë.
Dhe së fundi, por jo më pak e rëndësishmja, ne aktualisht jemi duke vlerësuar zbatimin dhe ndikimin e strategjisë sonë ekzistuese ministrore për të rinjtë që do të skadojë në vitin 2023 dhe po ndërmarrim hapa drejt krijimit të një grupi ekspertësh vendas dhe ndërkombëtarë për të ngritur strategjinë e ardhshme për të rinjtë në nivel kombëtar me përfshirjen e të gjitha institucioneve publike.
Kemi një rini veçanërisht të pasionuar dhe të talentuar për muzikën, filmin, sportin, biznesin dhe teknologjinë. Kudo që angazhohen, rezultati është një arritje e jashtëzakonshme. Aktualisht jemi duke punuar me Ministrinë e Arsimit si dhe me drejtoritë e arsimit në nivel komunal për t’i dhënë prioritet artit dhe sportit në shkollat anembanë Kosovës. Qëllimi nuk është vetëm zgjerimi i mundësive të fëmijëve për t’u aktivizuar në art dhe sport, por edhe ngritja e kapaciteteve të mësuesve, furnizimi i shkollave me pajisje dhe identifikimi i talenteve të reja në këto fusha.
Pas suksesit tonë në xhudo, i cili na ka fituar tre medalje të arta në Lojërat Olimpike që nga debutimi ynë olimpik në vitin 2016, ne kemi nisur gjithashtu një program kombëtar prej 12 milionë euro që e quajtëm “Kosova Judo Nation” për të promovuar dhe zgjeruar sportin e xhudos në të gjithë vendin.
Në kulturë, dy institucione të reja të mëdha po themelohen për herë të parë: Opera e Kosovës dhe Muzeu i Artit Bashkëkohor. Ne gjithashtu kemi prioritet restaurimin dhe mbrojtjen e trashëgimisë sonë kulturore, duke përfshirë dokumentimin e shkatërrimit të trashëgimisë kulturore gjatë luftës për të cilin do të kërkojmë dëmshpërblim.
Arritjet ndërkombëtare të rinisë sonë janë veçanërisht mbresëlënëse kur kontekstualizohen nga disa nga sfidat e Kosovës në rajon dhe Evropë. Të rinjtë e Kosovës janë të vetmit evropianë pa liri të lëvizjes për shkak të regjimit të vizave. Imagjinoni të rinjtë jo vetëm që nuk kanë mundësi të udhëtimit për dëshirë, por shpesh edhe mundësi akademike, sportive, arti dhe profesionale. Pra, situata aktuale përbëhet nga kosto të larta oportune përveç kostove direkte. Ne u bëjmë thirrje edhe një herë partnerëve tanë evropianë që të lëvizin në këtë çështje.
Në rajon, sportistët tanë po përballen me vështirësi për të marrë pjesë të barabartë me bashkëmoshatarët e tyre në çdo ngjarje sportive ndërkombëtare të organizuar në Beograd për shkak të ndërhyrjeve politike. Edhe transiti në një vend tjetër evropian është një sfidë për ekipet tona sportive dhe dua të theksoj se kjo është një çështje e njëanshme.
Në mes të tetorit 2021 dhe korrikut 2022, ka pasur të paktën tre raste kur ekipet tona janë penguar të garojnë. Për shembull, përkundër faktit se Federata Kombëtare e Pingpongut të Kosovës është anëtare me të drejta të plota në Unionin Evropian të pingpongut, përfaqësimi i sportistëve tanë junior është refuzuar me simbole shtetërore në Kampionatin Evropian për të rinj të organizuar në Beograd. Si rezultat, ekipi ynë i të rinjve nuk mori pjesë.
Sa i përket kulturës, shqetësimi ynë parësor janë 1247 artefaktet tona të mbajtura në Beograd që nga koha kur janë marrë në vitet e luftës 1998-1999 dhe nuk janë kthyer kurrë në kundërshtim me konventat e UNESCO-s dhe pakon e Ahtisaarit, të nënshkruara dhe të miratuara.
Është e qartë se pavarësisht sfidave, popullata jonë e të rinjve është e prirur për të arritur suksese ndërkombëtare, për të ndihmuar në zgjidhjen e çështjeve sociale, për të mbështetur integrimin dhe për të kontribuar në projektin evropian. Mënyra se si mendon dhe vepron brezi i ardhshëm do të na formojë për dekadat e ardhshme. Mbështetja e të rinjve është një investim në kapitalin tonë kolektiv njerëzor dhe kulturor – ata janë artistët, shkencëtarët dhe ndërmarrësit që do ta shtyjnë rajonin e Ballkanit drejt integrimit.
