“T’ju them të drejtën, ne për çdo ditë konsumojmë prodhime të ndryshme, shpeshherë nuk e dijmë edhe vendin dhe origjinën e tyre. Unë, personalisht, u jap përparësi prodhimeve vendore, sepse kam më shumë besim në cilësinë dhe freskinë e tyre. Vetëm, në rastet, kur nuk gjej prodhimin vendor jam e detyruar ta marrë prodhimin tjetër”, thotë Selimi.

Njëri nga themeluesit e kompanisë kosovare Formon, Drin Hadri, kompani që prodhon printerë 3D, tregon se idea fillestare kishte qenë që të ofrojnë printimin si shërbim, mirëpo pasi u pajisën me një printer të tillë, erdhën në përfundim se më shumë interesim kishte për vet printerin se sa për shërbimin. Ata krijuan prototipin e printerit me konceptin dhe një dizajn të ri, porositën pjesët e nevojshme dhe me ndihmën e një investitori privat filluan prodhimin e 100 printerëve, shumica nga të cilët tashmë janë të porositur. Ekipi që fillimisht përbëhej nga tre persona, arriti në dhjetë. Mbështetje në arritjen e këtij suksesi patën nga Innovation Center Kosovo (ICK).

Maturantja nga komuna e Klinës, Djellëza Marniku e cila planifikon të konkurrojë në Fakultetin Filozofik, Dega e Psikologjisë, thotë se informacionet për programet universitare i mori nga interneti si dhe nga bisedat me disa mësimdhënës të shkollës së mesme ku vijon mësimin.

Të qenit fytyrë publike në shoqërinë kosovare, megjithatë mbetet sfiduese, sidomos për femrat. Përveç detyrave dhe përgjegjësive që ua kërkon posti politik, ato duhet ta bartin mbi supe edhe peshën e kritikave dhe paragjykimeve nga shoqëria në përgjithësi.

“Kemi provuar çdo mënyrë mirëpo ende nuk kemi arritur të sjellim në jetë një fëmijë. Ndoshta sepse ne i duam shumë fëmijët nuk mund të pranojmë që dikush me vetëdëshirë të refuzojë një fat të tillë. Për ne kjo është absurde”, thonë ata.

“Ka raste edhe kur ndoshta e kanë detyruar të largohen nga shtëpia, sidomos tek rastet kur femra është e papunësuar e pambrojtur,. Nëse pasuria i ka takuar vjehrrit, babait i dëshmorit, ajo pasuri drejtëpërdrejtë u bie fëmijëve të dëshmorit, nëse vjehrri vendos tua jap atyre si dhuratë, por nëse nuk do dhe u lë dikuj tjetër dhuratën, nuk mund të ndërhyjë askush. Duhet që e reja ta kuptojë që ajo nuk mund ta trashëgojë vjehrrin,” shprehet ajo.

Mentor Dida nga Prishtina, i cili para dhjetë viteve ishte zhvendosur në Kaliforni të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ka arritur të realizojë iniciativa për ndryshime në shoqëri të cilat, sipas tij, kanë pasur ndikim jo vetëm tek të rinjtë në SHBA por edhe në Kosovë.

Sipas drejtorit të Drejtorisë për Kulturë e Arsim (DKA) në Deçan, Qazim Maloku thotë se shkaktar për këtë zhvillim janë migrimi fshat-qytet, planifikimi i popullsisë por në masë të madhe edhe migrimet jashtë vendit.

“Pse të jetë ajo gjithmonë e goditur në aspektin financiar ose të jetë i atakuar xhepi i saj vetëm pse është femër!? Prandaj besoj që një dukuri e tillë duhet të aktualizohet në Kosovë”, thotë ai.

Për sa i përket grupmoshës, dominojnë femrat e moshës 25-29 vjeçare me 292 shkurorëzime ose 23.0% dhe meshkujt e moshës 25-29 vjec me 277 ose 21.8% në vitin 2015. Statistika të ngjashme janë edhe nga viti paraprak 2014: 25.2% femra të moshës 25-29 vjeçare, kurse te meshkujt dominon mosha 30-34 vjeçare me 25.3% .

“Në moshën 17 vjeçare kam folur me një djalë. Kur babi e kuptoi më detyroi të martohem me të, pasi sipas tij nuk ishte e drejtë e as e moralshme të dilja me një djalë me të cilin nuk kam lidhje martesore“, thotë Hashani.

Edita Gashi 32 vjeçarja, nga Klina, farmaciste e diplomuar, është pronare e një barnatoreje të cilën e drejton qe shtatë vite me radhë. Ajo shpjegoi sukseset dhe vështirësitë në krijimin e këtij biznesi duke thënë se nëna e saj ishte ajo që e nxiti të fillojë biznesin edhe ishte ajo e cila e mbështeti gjatë tërë kohës pa marrë parasysh paragjykimet e të tjerëve.